.
Το Φεβρουάριο δημοσιεύτηκε μια ενδιαφέρουσα έρευνα του ΕΥΔΟΞΟΣ για τη χρήση του πανεπιστημιακού συγγράμματος. Απώτερος στόχος της πολιτικής του Υπουργείου για το πανεπιστημιακό σύγγραμμα, όπως αυτή ασκείται μέσω του Εύδοξος, είναι να εντάξει το ηλεκτρονικό σε υποκατάσταση του έντυπου συγγράμματος. Από την έρευνα προκύπτει ότι πάνω από το 80% των φοιτητών προτιμά το έντυπο. Είναι χαρακτηριστικό ότι πάνω από το 65% βρίσκει πως το ηλεκτρονικό είναι κουραστικό στην ανάγνωση. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι συμφωνούν με την άποψη ότι σε λίγα χρόνια θα διαβάζουμε μόνον ηλεκτρονικά βιβλία.
Ως έχουν σήμερα τα πράγματα, ο βέλτιστος -και εφικτός- τρόπος διδασκαλίας / μάθησης στην ανώτατη εκπαίδευση είναι -κατά γενικό κανόνα- αυτός που χρησιμοποιεί, πλάι σε ένα καλογραμμένο έντυπο textbook, ηλεκτρονικά βοηθήματα τύπου blackboard ή/και data bases, σε υποστήριξη μιας προφορικής διδασκαλίας που διεξάγεται με μέσα multimedia.
Καλό είναι να πάμε στο ηλεκτρονικό textbook, δεν διαφωνεί κανείς, στο μέτρο που παρέχει επιπλέον δυνατότητες στο χρήστη απ' ό,τι ένα έντυπο textbook, είναι φιλικότερο προς το περιβάλλον και οικονομικότερο και, πάντως, προς τα 'κει βαδίζει η παγκόσμια κοινωνία της γνώσης. Μην περιμένουμε, όμως, να γίνει άμεσα κάτι τέτοιο για να βελτιώσουμε το επίπεδο της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας. Το έντυπο σύγγραμμα δεν θα μπορέσουμε να το αντικαταστήσουμε άμεσα.
Θα πρέπει, συνεπώς, ενώ θα ενθαρρύνουμε ηλεκτρονικά βοηθήματα, ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες και χρήση multimedia, να διαχειριστούμε τη διανομή του έντυπου συγγράμματος για μεγάλο ακόμη διάστημα, βελτιώνοντας το σύστημα Εύδοξος.
Το Εύδοξος έχει αποκαλύψει τις μεγάλες στρεβλώσεις που καλλιεργεί το παγκόσμιας πρωτοτυπίας σύστημα δωρεάν διανομής πανεπιστημιακών συγγραμμάτων που εξακολουθούμε να διατηρούμε στη δημοσιονομικά καταρρέουσα χώρα μας. Οι προσπάθειες του Υπουργείου να τις περιορίσει, το οδήγησε, μέσα στον πρώτο κιόλας χρόνο λειτουργίας του Εύδοξος, στο να περιορίσει τα λεγόμενα σύνθετα προτεινόμενα συγγράμματα σε "1 + 1", στη συνέχεια σε "1 + 1 βοήθημα" και αύριο, με βεβαιότητα όπως πάνε τα δημοσιονομικά της χώρας, σε "1"! Πλέον αυτού, πρόσφατα περιόρισε σε 8 ανά εξάμηνο τα μαθήματα στα οποία θα μπορεί να παίρνει συγγράμματα ο φοιτητής (αύριο στα 6;;;), ενώ ακόμη πιο πρόσφατα περιόρισε και χρονικά τη δυνατότητα πρόσβασης στο Εύδοξος και προμήθειας των βιβλίων.
Δεν έχει νόημα αυτή η πολιτική. Είναι αδιέξοδη...
ΠΡΟΤΑΣΗ
Εμείς, έχουμε προτείνει από παλιά την καθιέρωση της πιστωτικής βιβλιοκάρτας ενώ και στις θέσεις μας που δημοσιεύτηκαν τον Μάιο του 2009 μιλούσαμε για την ανάγκη να περάσουμε πλέον σε ένα νέο ισοδυνάμου αποτελέσματος σύστημα δωρεάν πρόσβασης του φοιτητή στο πανεπιστημιακό σύγγραμμα. Αυτό μπορεί και πρέπει να γίνει τώρα, για τη νέα χρονιά, μέσα από το Εύδοξος, που θα μπορούσε να υλοποιήσει ένα σύστημα δωρεάν διανομής συγγραμμάτων, βασισμένο σε απλούς και καθαρούς κανόνες, συμβατούς με την συνταγματική αποστολή του Κράτους για την παροχή δωρεάν ανώτατης εκπαίδευσης:
Α) Το σύστημα Εύδοξος θα μπορούσε να συνεχίσει, όπως το πράττει σήμερα, να κωδικοποιεί τα προτεινόμενα εναλλακτικά συγγράμματα (σύνθετα ή απλά) που υποδεικνύουν οι σχολές. Αυτό παρέχει ασφάλεια στο φοιτητή ότι με τα προτεινόμενα συγγράμματα, όποια κι αν επιλέξει, θα μπορεί να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του προγράμματος σπουδών του.
Β) Από 'κει και πέρα, το σύστημα Εύδοξος θα γνωρίζει στο τέλος αυτού του ακαδημαϊκού έτους -χάρη στην ετήσια πλήρη λειτουργία του- πόσο περίπου κοστίζει στην Πολιτεία κατά μέσο όρο για κάθε φοιτητή η προμήθεια μέσω αυτού των συγγραμμάτων που αυτός επιλέγει για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις κάθε εξαμήνου σπουδών του. Αυτό το ποσό θα μπορούσε το Εύδοξος να το πιστώνει κάθε εξάμηνο σπουδών στην καρτέλα κάθε φοιτητή. Έτσι, θα ξέρει από πριν ο φοιτητής πως, για κάθε εξάμηνο σπουδών που αρχίζει, θα έχει στη διάθεσή του ένα πιστωτικό όριο και με βάση αυτό θα μπορεί να επιλέγει ΟΠΟΙΑ βιβλία από τα προτεινόμενα κατά το εξάμηνο αυτό θέλει να προμηθευτεί μέσω του Εύδοξος σύμφωνα με τη δήλωση μαθημάτων του. Εάν δεν εξαντλήσει το πιστωτικό του όριο, το υπόλοιπο θα μπορεί να μεταφέρεται στο επόμενο εξάμηνο σπουδών του. Εάν το εξαντλήσει, θα πρέπει τα υπόλοιπα συγγράμματα που θα του είναι απαραίτητα, να τα προμηθευτεί ο ίδιος με δικά του έξοδα.
Πλεονεκτήματα
1) Με τον τρόπο αυτό, θα υποχρεωθεί η εκδοτική αγορά να προσαρμόσει τις τιμές σε λογικότερα επίπεδα, προκειμένου να τα "χωρέσει" όλα στο πιστωτικό όριο του φοιτητή.
2) Έτσι, όμως, θα ενθαρρυνθεί η δωρεάν προμήθεια μέσω του Εύδοξος των ΚΑΛΩΝ συγγραμμάτων. Ο φοιτητής ξέρει ποια είναι τα καλά και χρήσιμα συγγράμματα, δεν μπορούμε να τον κοροϊδέψουμε. Άρα, θα ενθαρρυνθούν και οι συγγραφείς να γράφουν καλά συγγράμματα, αλλά και οι εκδοτικοί οίκοι να ανταγωνίζονται αλλήλοις στην τιμή. Με τον τρόπο αυτό, κερδίζουμε σε ποιότητα και εξοικονομούμε πόρους.
3) Όσο για τα συγγράμματα, για τα οποία δεν θα επαρκεί το πιστωτικό όριο, γι' αυτά να είστε βέβαιοι από τώρα ότι θα αναπτυχθεί μια ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΑΓΟΡΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟΥ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΟΣ, που σήμερα δεν υπάρχει, διότι η Πολιτεία τα μοιράζει όλα δωρεάν (λες και της περισσεύουν...). Πόσοι από μας μαζεύουμε σε κάθε εξεταστική στα αμφιθέατρα παρατημένα συγγράμματα από την προηγούμενη εξέταση; Έτσι, τα λιγότερο καλά ή λιγότερο χρήσιμα στο φοιτητή συγγράμματα θα δημιουργήσουν μια δευτερογενή αγορά, απ' όπου θα τα προμηθεύονται μεταχειρισμένα οι φοιτητές για ν' αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις των εξετάσεων και μόνον. Και τα καλά και χρήσιμα συγγράμματα, θα φροντίζουν να τα προμηθευτούν δωρεάν μέσω του Εύδοξος στο πλαίσιο του πιστωτικού ορίου που θα τους διατίθεται.
4) Ανάλογα με τις δυνατότητες του κρατικού προϋπολογισμού, το δωρεάν πιστωτικό όριο θα μπορεί να διευρύνεται στο μέλλον. Εξάλλου, το πιστωτικό όριο θα μπορεί να διαφέρει και από Τμήμα σε Τμήμα ή από Σχολή σε Σχολή, ανάλογα με τις ανάγκες τους, που μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.
5) Πολλοί διδάσκοντες, σε συνεργασία με τους εκδοτικούς τους οίκους, θα μπορούν να θέτουν σε κυκλοφορία περισσότερα του ενός συγγράμματα, μικρής έκτασης και χαμηλής τιμής, που και θα χωράνε στο πιστωτικό όριο, και θα εξυπηρετούν καλύτερα την εκπαιδευτική διαδικασία. Θα απεγκλωβιστούμε έτσι από τη λογική του ενός συγγράμματος που έχουμε σήμερα, έστω κι αν επιλέγεται μεταξύ περισσοτέρων προτεινομένων, ή του ενός συν ένα βοηθήματος maximum για κάθε μάθημα ή, ακόμη χειρότερα, της λογικής του πλαφόν στα συγγράμματα για 8 μόνο μαθήματα ανά εξάμηνο που επιβλήθηκε πρόσφατα... Το πιστωτικό όριο θα προσδώσει ευελιξία στο σύστημα, εις τρόπον ώστε να ενσωματώσει τις διαφορές στη χρήση συγγραμμάτων σε σχολές με άλλες ανάγκες και διαφορετικές απαιτήσεις.
6) Για να ενθαρρύνει δε τη χρήση του ηλεκτρονικού βιβλίου, το νέο σύστημα θα μπορούσε -μέσω του πιστωτικού ορίου- να επιδοτήσει περισσότερο την επιλογή ενός ηλεκτρονικού συγγράμματος.
Τεχνικές λύσεις υφίστανται για όλες τις επιλογές, που όμως στην ουσία τους είναι πολιτικές. Γι' αυτό κι εμείς απευθυνόμαστε στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και την καλούμε, επιτέλους, να το τολμήσει, αντί να περικόπτει κάθε εξάμηνο τα επιτρεπόμενα συγγράμματα, εισάγοντας ολοένα και συχνότερα ποσοτικούς ή αριθμητικούς περιορισμούς με την ισοπεδωτική μέθοδο "one size fits all".
.
